Düzce Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı Başkanı ve Bağımlılık Eğitim ve Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Tijen Acar, Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı COP31'de tütün tarımı ve üretiminin çevresel etkilerini değerlendirdi.

Sağlık Bakanlığı tarafından organize edilen "Tütün ve İklim: Sağlık ve Çevre İçin Ortak Kazanımlar" panelinde konuşan Prof. Dr. Acar, tütünün tarladan atığa kadar olan yaşam döngüsündeki çevresel etkileri ele aldı.

Tütün üretiminin doğal kaynaklara etkisi nedir?

Prof. Dr. Acar, tütün üretiminde çevresel etkilerin ekim aşamasında başladığını belirtti. Tütün yapraklarının kurutulması, ürünlerin işlenmesi, ambalajlanması ve dağıtımı sırasında kaynak tüketimi, sera gazı salımı ve atık oluşumu gerçekleşiyor.

Tütün tarımının su, toprak ve ormanlar üzerindeki baskısına dikkat çeken Acar, gıda üretiminde kullanılabilecek toprak ve su kaynaklarının tütün tarımı nedeniyle zorlandığını söyledi. Bir sigaranın yaklaşık 3,7 litre su ayak izinin yüzde 98'i tarım aşamasında ortaya çıkıyor.

Acar, tütün yetiştiriciliğinde kullanılan gübre ve pestisitlerin su kaynaklarına karışabildiğini, uzun süreli tütün ekiminin ise toprağın verimliliğini düşürdüğünü ifade etti. Ayrıca, tütün yapraklarının kurutulmasında odun kullanımı ormansızlaşmaya neden oluyor.

Tütün üretiminin karbon ve su ayak izi Türkiye'de ne durumda?

Dünya Sağlık Örgütü'nün verilerine göre tütün tarımı küresel ormansızlaşmanın yaklaşık yüzde 5'inden sorumlu. Türkiye için 2023 yılı sigara üretimi, küresel ortalamalar üzerinden değerlendirildiğinde, 189 milyar sigaranın yaşam döngüsü boyunca yaklaşık 2,6 milyon ton karbondioksit eşdeğeri sera gazı salımı ve 700 milyon metreküp su tüketimine karşılık geliyor.

Prof. Dr. Acar, tütün tarımının çalışan sağlığı üzerindeki etkilerine de değindi. Hasat sırasında ıslak tütün yapraklarına temas eden işçilerin deri yoluyla nikotine maruz kalabildiğini ve bunun yeşil tütün hastalığına yol açtığını belirtti.

Konuşmasını, tütün kullanımının azaltılmasının hem insan sağlığını koruduğunu hem de su, toprak ve ormanlar üzerindeki baskıyı ve sera gazı salımlarını azalttığını vurgulayarak tamamladı. Prof. Dr. Acar, "Sigara bırakma desteği bir iklim eylemidir" ifadesiyle mesajını güçlendirdi.

Sık sorulan sorular

Tütün üretiminin çevresel etkileri nelerdir?

Tütün tarımı su, toprak ve ormanlar üzerinde baskı oluşturuyor; ayrıca sera gazı salımı ve atık üretimi de gerçekleşiyor.

Tütün tarımında su tüketimi ne kadar?

Bir sigaranın yaklaşık 3,7 litre su ayak izinin yüzde 98'i tütün tarım aşamasında kullanılıyor.

Sigara üretiminin karbon ayak izi Türkiye için ne kadar?

2023 yılında Türkiye'de üretilen 189 milyar sigaranın yaşam döngüsü yaklaşık 2,6 milyon ton karbondioksit eşdeğeri sera gazı salımı oluşturuyor.

Konuyla ilgili