Gümüşhane’nin yöresel mutfağında önemli bir yere sahip olan Toğala kuymağı, süt kaymağı ve unla hazırlanan geleneksel tarifiyle yeniden sofralarda yerini aldı. Tarihi Yeşildere Konakları’nda geçmişten günümüze ulaşan bu özgün lezzet, unutulmaya yüz tutmuş tatlar arasında yer alırken, yöre halkının hafızasında da özel bir konuma sahip.

Günümüzde yaygın olan peynirli ve tereyağlı kuymak çeşitlerinden farklı olarak Toğala kuymağı, yalnızca süt kaymağı ve un kullanılarak yapılıyor. Bu özgün tarif, Gümüşhane’nin mutfak kültürünü yansıtan önemli bir değer olarak kabul ediliyor. Yerel işletmelerin çabalarıyla yeniden tanıtılan bu lezzet, kültürel mirasın korunması ve gelecek nesillere aktarılması amacıyla menülere ekleniyor.

Toğala kuymağına coğrafi işaret başvurusu yapıldı

Gümüşhane Ticaret ve Sanayi Odası, Toğala kuymağının özgün tarifinin korunması ve yöreyle özdeşleşen bir değer olarak tanıtılması için coğrafi işaret başvurusunda bulundu. Bu girişim, hem yemeğin geleneksel yapım yöntemini güvence altına almayı hem de Gümüşhane’nin gastronomi turizmine katkı sağlamayı hedefliyor.

Tarihi Yeşildere Konakları işletmecisi Rüstem Demirağ, Toğala kuymağını yeniden müşterilerle buluşturduklarını belirterek, "Toğala kuymağı un ve kaymaktan yapılır. Halk arasında ‘süt yüzü kuymağı’ olarak da bilinir. Sütün yüzündeki kaymakla hazırlanan bu yemek, geçmişten beri bilinen asıl kuymaktır. Son zamanlarda kaşar peyniri ve mısır unu eklenerek farklı çeşitleri yapılmaya başlandı ancak bizim sunduğumuz, orijinal tarife sadık kalınarak hazırlanan kaymak kuymağıdır" dedi.

Demirağ, "Kültürel mirasımıza katkı sağlamak için bu lezzeti yeniden hazırlayıp müşterilerimize sunuyoruz. Kahvaltı yapan birçok kişi Toğala kuymağını tatmak istiyor. Bu da bizi çok memnun ediyor. Çünkü geçmişte annelerimizin, ninelerimizin yaptığı bu lezzetin yeniden sofralarda yer alması insana keyif veriyor" ifadelerini kullandı.

Toğala kuymağı nasıl hazırlanıyor?

Aşçı Nilüfer Okumuş, Toğala kuymağının sadece süt kaymağı kullanılarak yapıldığını anlattı. "Süt kaymağını eritiyoruz, üzerine bir kaşık mısır unu ve bir kaşık normal un ekleyerek kavuruyoruz. Sonra suyunu veriyoruz. Yağını kendisi çıkarıyor, tamamen doğal bir ürün" dedi.

Okumuş, diğer kuymak çeşitlerinden farkını ise şöyle açıkladı: "Diğer kuymaklarda tereyağı ve bolca peynir kullanılır, peynirin tel tel olması farklı bir kıvam verir. Toğala kuymağının tadı ise tamamen farklıdır. Eskiden hep bu şekilde yapılırdı, şimdi daha çok telli kuymak tercih ediliyor ama Toğala kuymağı da oldukça beğeniliyor."

Tarihi Yeşildere Konakları işletmecisi Erhan Yalçınkaya, tarihi yapıyı ve yöresel mutfak kültürünü canlandırmayı amaçladıklarını belirtti. "Bu tarihi binanın yok olmasına gönlümüz razı olmadı. Yeniden hayat vererek tarihini, yöresel ürünlerini ve geçmişini yaşatmaya çalışıyoruz" dedi.

Yalçınkaya, Toğala kuymağına yönelme nedenlerini ise şöyle açıkladı: "Toğala kuymağı süt kaymağından yapılan, yıllardır bu şekilde geleneksel olarak hazırlanan bir üründür. Sonrasında tarif değişerek peynir ve yağ eklenmiş. Biz ise nenelerimizin yaptığı gibi, sütün yüzündeki kaymakla hazırlayıp misafirlerimize sunuyoruz. Gelen yorumlar ve teşekkürler, bu tarihi binanın canlandırılması ve geleneksel yemeklerin sunulmasından dolayı çok olumlu. Bu da bizi daha iyi yapmaya motive ediyor."

Gümüşhane’de geçmişin tarihi lezzetlerini daha fazla kişiye ulaştırmayı hedeflediklerini ifade eden Yalçınkaya, kültürel mirasın yaşatılması açısından bu tür girişimlerin önemine vurgu yaptı.

Sık sorulan sorular

Toğala kuymağı nedir?

Süt kaymağı ve un kullanılarak hazırlanan, Gümüşhane mutfağına özgü geleneksel bir yemektir.

Toğala kuymağı nasıl hazırlanıyor?

Süt kaymağı eritilip üzerine un eklenerek kavruluyor, ardından su ilave edilip doğal yağıyla pişiriliyor.

Toğala kuymağı neden coğrafi işaret başvurusu aldı?

Yemeğin özgün tarifinin korunması ve Gümüşhane’ye özgü kültürel bir değer olarak tanıtılması amacıyla başvuru yapıldı.

Konuyla ilgili