Samsun Diyabet Derneği Başkanı ve Halk Sağlığı ile İç Hastalıkları Uzmanı Dr. M. Emin Dinççağ, dünya genelinde diyabet ve obezitenin giderek yaygınlaştığını açıkladı. Dr. Dinççağ, her 10 kişiden birinin diyabet, her 8 kişiden birinin ise obeziteyle yaşadığını belirtti.

14 Kasım Dünya Diyabet Günü kapsamında değerlendirmelerde bulunan Dinççağ, diyabet ve obezitenin küresel bir sağlık sorunu haline geldiğini vurguladı. Dünya ülkelerinin gayrisafi milli hasılalarının yaklaşık yüzde 2’sini her yıl bu hastalıklarla mücadeleye ayırdığına dikkat çekti. Buna rağmen diyabet ve obezitenin yaygınlığının artması, küresel çapta bir çelişki olarak değerlendirildi.

Diyabetin küresel boyutu ve gizli şeker hastaları

Dr. Dinççağ, dünyada 635 milyon tip 2 diyabet hastası olduğunu ve buna ek olarak en az bu kadar gizli şeker hastasının bulunduğunu söyledi. Bu durumun küresel bir salgın olarak tanımlandığını ifade eden Dinççağ, bulaşıcı olmayan hastalıklar arasında diyabet ve obezitenin önemli ölüm nedenleri arasında yer aldığını belirtti. Her yıl milyonlarca insanın obezite, tip 2 diyabet ve ilişkili hastalıklar nedeniyle hayatını kaybettiğini aktardı.

Hareketsiz yaşam ve sağlıksız beslenme riskleri artırıyor

Tip 2 diyabetin önlenmesinde hareketli yaşam ve sağlıklı beslenmenin önemine vurgu yapan Dinççağ, modern yaşamın insanları daha az hareket etmeye zorladığını dile getirdi. Otomasyon, uzaktan çalışma, asansör kullanımı, bilgisayar başında geçirilen zaman ve motorlu araçların yaygınlaşması gibi faktörlerin günlük hareketliliği azalttığını belirtti. Dünya genelinde motorlu araç sayısının 1,5 milyarı aştığını ve yıllık üretimin 100 milyon adet seviyesinde olduğunu kaydetti. Ayrıca şehirleşme ile kentlerdeki yeşil alanların azalmasının da hareketsiz yaşamı artırdığına dikkat çekti.

Hazır gıdalar, fast food ve paketli ürünlerin sağlıklı beslenmenin önünde engel oluşturduğunu belirten Dinççağ, nişasta bazlı şekerlerin özellikle gençlerin ve çocukların sevdiği şekerleme ve atıştırmalık ürünlerde kullanıldığını ve tüketiminin arttığını ifade etti. 1970'lerden 2000'lere kadar yüksek fruktozlu mısır şurubu üretiminin logaritmik olarak arttığını, Asya ve Latin Amerika gibi bölgelerde paketli gıda ve gazlı içecek sektörünün hızla büyüdüğünü söyledi. Fruktoz bazlı şekerlerin ucuz ve kolay kullanımı bu gelişmede etkili oldu.

Küresel mücadelede çelişkiler ve öneriler

Dinççağ, paketli ürünlerdeki fruktoz bazlı şekerlerin karaciğer yağlanması, obezite ve tip 2 diyabet riskini artırdığını belirtti. Diyabet ve obezitenin önlenmesi için yoğun çaba harcanırken, otomasyonun, motorlu araçların ve fruktoz bazlı şeker üretiminin teşvik edilmesinin küresel bir çelişki yarattığını söyledi. Bu nedenle diyabet ve obeziteyle mücadele çalışmalarının dünya genelinde hızla sürdürülmesi gerektiğini vurguladı.

Sık sorulan sorular

Dünyada kaç kişi tip 2 diyabet hastasıdır?

Dünya genelinde yaklaşık 635 milyon tip 2 diyabet hastası bulunmaktadır.

Diyabet ve obezite artışında hangi faktörler etkili?

Hareketsiz yaşam, hazır gıdalar, şekerli içecek tüketimi ve motorlu araç kullanımı diyabet ve obezite artışında önemli rol oynuyor.

Fruktoz bazlı şekerlerin sağlık üzerindeki etkileri nelerdir?

Fruktoz bazlı şekerler karaciğer yağlanması, obezite ve tip 2 diyabet riskini artırabilir.