Antalya’nın Akseki ilçesinde kasım ayı boyunca bağlarda kalan son üzümler, geleneksel yöntemlerle pekmeze dönüştürülüyor. Yaprakların döküldüğü ve bağların kışa hazırlandığı bu dönemde üreticiler, bir yıl boyunca verdikleri emeğin karşılığını almak için yoğun mesai harcıyor.

Üzümler önce makinede sıkılarak şırası çıkarılıyor. Elde edilen şıraya, ekşiliğini gidermek ve tortusunu çöktürmek amacıyla özel pekmez toprağı ekleniyor. Bu karışım kazanlarda kaynatıldıktan sonra dinlenmeye bırakılıyor. Şıranın dibinde çöken toprağın üstünde kalan duru kısım dikkatlice alınarak geniş pekmez tavalarına aktarılıyor.

Geleneksel yöntemlerle pekmez yapımı nasıl ilerliyor?

Pekmez tavalarında odun ateşi üzerinde saatlerce kaynatılan şıra, koyulaşarak pekmez haline geliyor. Üreticiler, bu aşamada tavalardaki şıranın taşmaması için sürekli karıştırma işlemi yapıyor. Pekmez kıvamına ulaşan ürün, soğutulduktan sonra küçük ambalajlara doldurularak satışa hazırlanıyor.

Akseki’de pekmez üreticilerinden Fatma Kara, 14 dönümlük bağlarında yaklaşık 20 ton üzüm bulunduğunu belirtti. Üzümlerin yarısını topladıklarını ve geriye 10 ton üzümün kaldığını ifade eden Kara, dört gündür gece gündüz çalıştıklarını söyledi. Üzümleri arkadaşlarının da yardımıyla toplayıp şırasını çıkardıklarını anlatan Kara, pekmez yapımının oldukça zahmetli olduğunu vurguladı.

"Üzümlerimizi makinede sıkarak şırasını çıkarıyoruz. Şıranın ekşiliğini almak ve daha iyi kıvam tutması için içerisine özel pekmez toprağı ilave ediyoruz. Toprak koymadan pekmez olmaz."

Üreticilerin beklentileri ve fiyatlandırma

Fatma Kara, pekmez yapımının sabır ve emek gerektirdiğini belirterek, "Emek veriyoruz, bakalım yaptığımız pekmez kaç para edecek, emeğimizin karşılığını alabilecek miyiz?" ifadelerini kullandı. Üreticiler, pekmezin kilogramını toptan 400 liradan, perakende satışta ise 500 liradan satmayı planlıyor.

Üzüm üreticisi Mehmet Gökçe ise bu yıl üzüm fiyatlarının beklentilerin altında kaldığını belirterek, ürünlerini değerlendirmek için pekmez yapımına yöneldiklerini söyledi. Gökçe, "Üzüm para etmediği için ürünlerimizi dalında bırakmak istemedik. Emeğimizin boşa gitmemesi için geleneksel yöntemlerle pekmez yapıyoruz" dedi.

Kasım ayında devam eden pekmez mesaisi, Akseki’de bağlarda kalan son üzümlerin işlenmesiyle sona erecek. Pekmez tavalarından yükselen dumanlar, ilçede bir yıllık emeğin tatlı hikâyesini yaşatmaya devam ediyor.

Sık sorulan sorular

Akseki’de pekmez yapımı nasıl gerçekleştiriliyor?

Üzümler makinede sıkılarak şırası çıkarılıyor, özel pekmez toprağı eklenip kazanlarda kaynatılıyor, dinlendikten sonra duru şıra pekmez tavalarına alınarak odun ateşinde uzun süre kaynatılıyor.

Üreticiler pekmezi hangi fiyatlardan satışa sunmayı planlıyor?

Pekmez kilogramı toptan 400 liradan, perakende ise 500 liradan satılması hedefleniyor.

Akseki’de pekmez yapımında pekmez toprağının önemi nedir?

Pekmez toprağı, şıranın ekşiliğini gidermek ve tortusunu çöktürmek için kullanılıyor ve olmadan pekmez yapılamıyor.